Kleuren is een geweldige activiteit voor kinderen, en dat al vanaf de allereerste maanden: je hebt je kleintje vast weleens met veel plezier yoghurt zien uitsmeren over het blad van de kinderstoel, zorgvuldig checkend of er geen enkel millimeter onbedekt bleef!
Iets later moeten de bank, de muren en soms zelfs het lijfje van je kind eraan geloven - met watervaste stift natuurlijk, want dat is nóg leuker!
Kleuren brengt heel veel voordelen met zich mee:
• Motorisch gezien kan het kind op een speelse manier oefenen met de pengreep, zonder de druk van het leren schrijven.
Kies in het begin trouwens het liefst voor dikke, korte potloden voor een betere pengreep.
Kleuren vraagt om fijne en nauwkeurige bewegingen. Alle spieren in de pols en de hand worden aangesproken, waardoor de fijne motoriek zich volop ontwikkelt.
• We oefenen ook impulsbeheersing. Want ja, je moet in staat zijn om je beweging af te remmen en te sturen zodra je dicht bij de lijntjes komt om er niet buiten te kleuren.
Dit is een vaardigheid die veel oefening vraagt, dus het heeft geen zin om hier te vroeg op te hameren, waardoor het kind het plezier in kleuren kan verliezen. We gaan ervan uit dat kinderen tussen de 4 en 5 jaar in staat zijn om een vlak in te kleuren en daarbij binnen een marge van ongeveer 1 cm buiten de lijntjes te blijven.
• Het kind ontwikkelt zijn concentratie, geduld en leert handelingen te plannen: "Ik begin met de hoed geel te kleuren, en daarna de knopen groen." Een kleurplaat aanbieden staat garant voor een heerlijk momentje van rust.
• Kleuren stimuleert de ontplooiing van de creativiteit en het gevoel voor esthetiek van het kind.
Vaak kiest je kindje voor onconventionele kleuren, om lekker te experimenteren en te spelen met kleurcombinaties: een paarse dromedaris, een roze courgette en personages met… uiterst originele outfits!
Laat je kindje lekker ontdekken en uitproberen, en vraag naar zijn ideeën: "Wat vind je van deze blauwe krop sla? Ziet hij er lekker uit? En dit zwart-groene huis? Zou zoiets ergens echt bestaan?"
Het gaat er niet om zijn artistieke keuzes te beoordelen, maar om hem de vrijheid te geven zich uit te drukken.
• Kleuren biedt ook de mogelijkheid om emoties te uiten: boosheid kan zich uiten in krachtige, dynamische krassen, blijdschap in een keuze voor heldere, vrolijke kleuren, enzovoort.
Kleurboeken voor volwassenen zijn niet voor niets zo populair: kleuren brengt rust, helpt je te focussen en even niet aan je to-do-lijstje te denken; het brengt echt ontspanning.
• Tot slot versterken tekenen en kleuren het zelfvertrouwen: wat een trots wanneer je kindje eindelijk zijn favoriete figuurtje heeft ingekleurd en het dolgraag aan iedereen wil laten zien — ouders, broertjes, zusjes, opa's, oma's en juffen of meesters…
En wat een geluk als iedereen om wie hij geeft vol bewondering naar zijn nieuwste meesterwerk kijkt!
Als psychomotorisch therapeute zet ik kleuren heel vaak in tijdens sessies, en regelmatig laat ik mijn kleine patiëntjes lekker op de grond kleuren!
Dit zijn een paar voordelen van een kleursessie op de grond:
• Het beperkt het gezichtsveld tot wat er vlak voor het kind ligt, waardoor kinderen die snel visueel afgeleid zijn zich wat beter kunnen concentreren.
• Deze houding zorgt voor stabiliteit in de schouders, waardoor er meer bewegingsvrijheid ontstaat in de pols en de vingers.
In het psychomotorische vakjargon zeggen we: proximale stabiliteit zorgt voor distale mobiliteit.
In de praktijk steunt het kind op zijn onderarmen, waardoor de schouders en ellebogen stabiel blijven en niet meebewegen. Om te kleuren moeten de bewegingen dus echt vanuit de vingers en de pols komen.
Het is een ontzettend handige tip voor kinderen die tekenen of kleuren met bewegingen vanuit de hele arm.
Bovendien wordt de driepuntsgreep door deze houding gestimuleerd.
• Kleuren, tekenen of schrijven op de grond bevordert de spieropbouw, vooral in de lichaamsas: de borstkas moet van de vloer worden getild, het hoofd blijft omhoog, het steunvlak wordt aangepast en het lichaamsgewicht wordt zo verdeeld dat het comfortabel aanvoelt… Zo worden de stabiliteit en kracht van de nek- en schouderspieren en van de rugstrekkers getraind.
Als kers op de taart versterken we hiermee ook het houdingsuithoudingsvermogen.
• Tot slot zorgt deze houding voor proprioceptieve en tactiele feedback.
Kinderen die prikkels zoeken, graag bewegen, dingen willen voelen en een grote sensorische behoefte hebben, vinden het vaak heerlijk om op de buik op de grond te liggen door de diepe druk die de vloer op hun buik geeft.
Als sommige van mijn patiëntjes onrustig worden tijdens het kleuren, leg ik wat gewicht op hun rug (een verzwaarde deken of een bankkussen). Dit zorgt voor extra sensorische feedback en helpt hen om tot rust te komen.
Ziedaar een voorproefje van alles wat er geoefend wordt met een activiteit die zo eenvoudig lijkt als kleuren!
Dus wanneer je je kind de volgende keer viltstiften en kleurpotloden geeft, wissel dan eens van houding - staand, liggend op de grond op zijn speelmat en zelfs op de rug (plak bijvoorbeeld eens een vel papier onder de salontafel) - voor nóg meer uitdaging en speelplezier!
Marie Vallet - Diplomaat Psychomotorisch Therapeute
