Een handleiding meegeleverd met baby?

Als je voor het eerst hoort over archaïsche reflexen, welkom in een fascinerende wereld. Beloofd, geen technisch jargon hier : gewoon genoeg om beter te begrijpen wat er in het lichaam van je baby gebeurt (en zodat je zaterdagavond bij het aperitief terloops « Babinski-reflex* » kunt laten vallen).

Het startpakket: 70 zogeheten primitieve reflexen. Deze reflexen zijn automatische en onwillekeurige bewegingen, die worden uitgelokt door een prikkel (een geluid, een aanraking, een verstoring van het evenwicht, een geur, …). Ze ontstaan in utero, helpen je baby ter wereld te komen en laten hem overleven. Niet niks. Een tiental reflexen wordt trouwens bij de geboorte getest om te controleren of alles neurologisch goed werkt. Zuigen, zich vastgrijpen, schrikken van een geluid, steun vinden… dat alles legt de basis voor zijn motorische, zintuiglijke, emotionele en cognitieve ontwikkeling. Elke reflex heeft een heel precieze missie. Wanneer zijn kleine handje heel stevig je vinger vastgrijpt, is dat veel te schattig. Maar vooral heel nuttig. Deze grijpreflex bereidt onder meer de toekomstige fijne motoriek en het vasthouden van een pen op school voor.

Want het verhaal is nog maar net begonnen. Deze reflexen, die essentieel zijn tot ongeveer 3 jaar, moeten… verdwijnen (we zeggen “integreren“). Geleidelijk verandert de automatische beweging in een beheerste handeling. En het meest tegenintuïtieve: om een reflex te laten verdwijnen, moet hij heel vaak worden gebruikt. Ja, ja, we gebruiken hem veel… om hem niet meer te gebruiken. Ben je er nog bij? Dus, wat doen we als ouders? Zo weinig mogelijk. Dat is het beroemde « Less is more » van architect Ludwig Mies van der Rohe (je tweede troef om zaterdagavond te schitteren). Om alles zachtjes op zijn plek te laten vallen, heeft je baby vooral ruimte nodig.

Je beste bondgenoot? Onze speelmat, natuurlijk, met een stevig oppervlak om op te steunen, comfortabel om tijd op de grond door te brengen en groot genoeg om volop te kunnen ontdekken. Op zijn eerste avonturenterrein ontdekt je baby de zwaartekracht! Voeg vanaf de eerste maanden gerust de sensorische hoes toe: de zwart-witcontrasten stimuleren op natuurlijke wijze de visuele ontwikkeling en moedigen de allerkleinsten aan om hun hoofd te draaien, te bewegen, om te rollen en te kruipen.

En als sommige reflexen in de verlenging gaan? Dan noemen we ze « persistent ». Dat komt vaak voor bij kinderen, tieners en… ook bij ons. Soms uit het zich in een wat wankele coördinatie, overgevoeligheid, onrust of concentratieproblemen. Het resultaat: we missen zelfs de knuffelworp in onze Ciao Bazar.

De bekendste, de Moro-reflex — wanneer je baby schrikt met de armpjes gespreid — werkt als een alarmsysteem. Zodra hij geïntegreerd is, helpt hij je kind beter om te gaan met stress en emotionele veiligheid. Maar als hij actief blijft, is het als een “paniekknop” die te gemakkelijk afgaat. Het resultaat: overgevoeligheid, heftige reacties, vermoeidheid, reisziekte…

Goed nieuws: ons lichaam blijft ongelooflijk soepel, dus deze reflexen kunnen op elke leeftijd worden geïntegreerd — op 5 jaar, op 16 jaar en zelfs ruim na je 40e. En zoals zo vaak blijft beweging de sleutel. Kortom, voor je kind: volg je goede reflex (die konden we niet laten): vertrouw op hem en geef hem ruimte. Geen zorgen, hij heeft de handleiding.

*Babinski-reflex, en wat nog meer? Wanneer je langs de buitenrand van de voet kriebelt, gaat de grote teen omhoog en spreiden de andere zich… als een waaier. Als hij actief blijft, kan dat leiden tot onhandigheid en een slecht evenwicht. Je herkent hem vaak aan platvoeten of tenen die naar binnen wijzen. 

Alternatief voor *: *Wat grappig, Pierre-Emmanuel, je tenen wijzen een beetje naar binnen en je hebt een zekere, bijzonder charmante onhandigheid. Zou je Babinski-reflex soms nog een klein beetje actief zijn? (Kan niet wachten tot zaterdagavond:)